De stralingsbalans van de aarde
De stralingsbalans
De zon straalt op het aardoppervlak. Dit neemt de straling op, en reflecteert het ook weer terug het heelal in. Dit noem je de stralingsbalans. De straling van de zon is kortgolvige straling. Die golven kun je vergelijken met de straling die uit je magnetron komt. De straling die het opgewarmde aardoppervlak uitstraalt noem je langgolvige straling. Dit kun je vergelijken met radiogolven. Het aardoppervlak neemt niet alle straling op. Dit komt omdat witte oppervlakken straling goed reflecteren. Dit noem je het albedo.
Het broeikaseffect
Broeikasgassen houden de langgolvige straling vast, waardoor de aarde warm blijft. Zonder de broeikasgassen zou de aarde zo'n 30 tot 35 graden Celsius kouder zijn. De aarde zou dan bijna onleefbaar zijn. De mensheid zorgt voor extra broeikasgassen, zoals CO2 uitstoot en de verbranding van fossiele brandstoffen. Hierdoor ontstaat het versterkt broeikaseffect. Hierdoor is er kans dat het té warm wordt. Als de langgolvige straling de aarde bereikt zorgt dat ervoor dat het water verdampt. De energie die het kost om water te verdampen, is latente energie. Dat betekend dat dit water hoog in de lucht condenseert (regen wordt) en warmte uitstoot.
Ruimtelijke verschillen in instraling
Het is niet overal op de aarde even warm. Dat komt door het verschil van de hoek waarmee het zonlicht op de aarde valt. Als het zonlicht schuin op de aarde valt moet het een groter oppervlakte verwarmen, dus het is kouder. Terwijl als de zon recht op de aarde staat wordt er met het zelfde hoeveelheid zonlicht een kleiner stukje opgewarmd, waardoor het warmer is. Niet alleen de zon bepaalt de temperatuur. De wolken en het albedo spelen ook een rol. Hoe meer wolken en albedo, hoe kouder het is.
Oefenvragen
1. Leg uit wat het albedo is.
Het albedo is dat zonnestraling door witte oppervlakken wordt gereflecteerd.
2. Waardoor ontstaat het versterkt broeikaseffect?
Het versterkt broeikaseffect wordt door de mensheid gecreëerd. Dit komt doordat er te veel CO2 uitstoot is en te veel fossiele brandstoffen worden verbrand. Hierdoor komen er te veel gassen in de ozonlaag en ontstaat het versterkt broeikaseffect.